Chùa Trấn Quốc – Địa điểm du lịch biểu tượng tâm linh & văn hóa Hà Nội

Hà Nội, thủ đô của đất nước, nổi tiếng với di sản văn hóa, lịch sử phong phú cùng nhiều địa điểm du lịch, đền chùa, miếu mạo. Trong chuyến du lịch Hà Nội, hãy dành thời gian ghé thăm chùa Trấn Quốc, một ngôi chùa cổ kính nằm tại 46 đường Thanh Niên, phường Yên Phụ, quận Tây Hồ. Với lịch sử hơn 1500 năm, đây là một trong những ngôi chùa cổ nhất Việt Nam và từng được bình chọn là "10 ngôi chùa đẹp nhất thế giới". Chùa Trấn Quốc là minh chứng điển hình cho nét đẹp kiến trúc và giá trị tâm linh, lịch sử lâu đời của thành phố.

Nội dung bài viết

1. Chùa Trấn Quốc: Điểm đến tâm linh linh thiêng tại Hà Nội

Đối với những chuyến du lịch tâm linh đến Hà Nội, chùa Trấn Quốc là một điểm đến không thể bỏ qua. Từng là trung tâm Phật giáo của Thăng Long thời Lý - Trần, chùa Trấn Quốc Tây Hồ ngày nay vẫn là một địa danh thiêng liêng thu hút đông đảo du khách đến chiêm bái và thưởng ngoạn.

Chùa Trấn Quốc thuộc hệ phái Bắc Tông. Trong khuôn viên chùa có điện thờ Phật A Di Đà, Phật Thích Ca Mâu Ni và Phật Bà Quan Âm. Ngoài ra, chùa còn thờ các vị thần như Quan Bình, Quan Vũ, Chu Thương, Đức Ông và các thị giả.

2. Tìm hiểu về lịch sử chùa Trấn Quốc

Theo sử sách, Trấn Quốc tự được xây dựng năm 541 dưới thời Tiền Lý với tên gọi ban đầu là chùa Khai Quốc. Vốn nằm tại bãi đất làng Yên Hòa (nay là làng Yên Phụ), tuy nhiên chùa đã trải qua nhiều lần di dời và đổi tên.

Năm 1440, vua Lê Thái Tông đổi tên chùa thành chùa An Quốc, thể hiện mong muốn đất nước bình an. Đến 1615, dưới triều vua Lê Kính Tông, chùa được dời đến khu vực đê Yên Phụ trên nền cũ của điện Hàn Nguyên (nhà Trần) và cung Thuý Hoa (nhà Lý).

Năm 1639, chúa Trịnh xây dựng hành lang hai bên tả hữu và tu sửa cổng tam quan. Vua Lê Hy Tông đổi tên chùa thành Trấn Quốc.

Đầu thời nhà Nguyễn, chùa được đúc chuông, đắp tượng và tôn tạo hoành tráng. Năm 1821, vua Minh Mạng ban 20 lạng bạc để trùng tu chùa.

Năm 1842, vua Thiệu Trị ban một số tiền lớn gồm 1 đồng tiền vàng lớn và 200 quan tiền và đổi tên chùa thành chùa Trấn Bắc. Tuy nhiên, dân chúng vẫn quen gọi chùa là Trấn Quốc, và tên này được giữ đến ngày nay.

Trải qua thăng trầm, chùa Trấn Quốc được bảo tồn, gìn giữ và tôn tạo, mang vẻ đẹp trang nghiêm và trở thành di tích lịch sử văn hóa quan trọng.

3. Giá trị và ý nghĩa về văn hóa & tâm linh của chùa Trấn Quốc

Trong giai đoạn thuộc địa Pháp, Viện Viễn Đông Bác cổ đã tiến hành nghiên cứu chuyên sâu về chùa Trấn Quốc và đánh giá cao kiến trúc cổ kính của chùa. Thậm chí, ngôi chùa này còn được xếp hạng là một trong 10 công trình lịch sử quan trọng nhất của toàn Đông Dương.

Trải qua nhiều biến cố lịch sử, chùa Trấn Quốc vẫn được duy trì, trùng tu và bảo vệ các giá trị kiến trúc và văn hóa. Năm 1962, Bộ Văn hóa - Thông tin đã công nhận chùa là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Đối với Phật giáo Việt Nam, chùa Trấn Quốc là một di sản vô giá, sở hữu kiến trúc, lịch sử và giá trị văn hóa độc đáo. Cho đến nay, chùa vẫn là một trong những trung tâm Phật giáo linh thiêng nhất, cũng như là một điểm đến tâm linh nổi tiếng tại Hà Nội, thu hút đông đảo du khách và Phật tử từ khắp nơi trên thế giới.

4. Hướng dẫn cách đi tới chùa Trấn Quốc

Nằm ngay trên đường Thanh Niên, du khách có nhiều lựa chọn thuận tiện để đến thăm Chùa Trấn Quốc. Nếu lựa chọn phương tiện cá nhân, xe máy hoặc ô tô là những lựa chọn phổ biến. Tuy nhiên cần lưu ý, chùa Trấn Quốc nằm ngay mặt đường lớn nên rất hạn chế điểm trông giữ xe oto, xe máy. Đối với phương tiện công cộng, taxi, Grab hoặc xe buýt đều là những phương tiện tiện lợi để di chuyển. Nếu đi xe buýt, tuyến số 33 và 50 đều có điểm dừng gần chùa.

5. Thời điểm lý tưởng để tham quan Trấn Quốc. Giá vé vào chùa Trấn Quốc

Chùa Trấn Quốc mở cửa đón du khách tham quan và chiêm bái từ 8 giờ sáng đến 4 giờ chiều hàng ngày. Riêng vào các ngày mùng 1 và ngày Rằm hàng tháng, chùa mở cửa từ 6 giờ sáng đến 6 giờ chiều. Trong đêm Giao thừa Tết Nguyên Đán, chùa mở cửa suốt đêm.

Chùa Trấn Quốc không thu vé tham quan đối với cả người dân Thủ đô và khách du lịch. Do đó, du khách có thể tự do tham quan, ngắm cảnh và lễ bái tại chùa mà không phải lo lắng về chi phí.

6.1. Khám phá kiến trúc chùa Trấn Quốc

Trong khung cảnh thanh bình của Hồ Tây, Chùa Trấn Quốc sừng sững như một kiệt tác kiến trúc Phật giáo, nơi các nét hoạ tiết phương Đông hoà quyện tinh tế với cảnh quan thiên nhiên. Được sắp xếp theo nguyên tắc và trình tự khắt khe của Phật giáo, ngôi chùa trải qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa, cho đến giờ đây chiếm diện tích rộng lớn hơn 3000m2.

Cấu trúc chính của Chùa Trấn Quốc bao gồm ba nếp nhà chính: Thiêu hương, Thượng điện và Tiền đường, nối với nhau theo hình chữ Công. Mỗi kiến trúc đều mang những nét chạm trổ tinh xảo, khắc hoạ các câu chuyện Phật giáo, hoa sen và các biểu tượng văn hoá truyền thống.

Nhà Tiền đường được xây theo hướng Tây, giữa sân viện. Hai bên là Thiêu hương và Thượng điện, nối với nhau bằng hành lang dài. Phía sau là nhà ba gian có mái chồng diêm và gác chuông trên trục sảnh đường chính. Bên trái có nhà bia lưu giữ 14 tấm bia giá trị văn hóa, lịch sử. Bên phải có nhà tổ.

Điều đặc biệt là trong chùa trấn quốc có một ban thờ Quan Vũ. Ngày nay, khi ghé thăm các chùa lớn nhỏ trên khắp Việt Nam, chúng ta dễ dàng bắt gặp tượng Quan Công. Theo quan niệm của Phật giáo, Ông được coi như là vị Già Lam Hộ Pháp, bảo hộ cho chùa, đẩy lùi tà ma và những cái xấu.

Quan Vũ được coi như là người bảo hộ cho chùa, đẩy lùi tà ma và những cái xấu.
- Josh

6.1.1. Những công trình khác bên trong khuôn viên chùa Trấn Quốc

  • Đầu thế kỷ 18: Xây thêm nhiều tháp ở phía sau chùa Trấn Quốc.
  • Năm 1998: Viện chủ Tổ đình chùa Trấn Quốc là Hòa thượng Kim Cương Tử đã cho xây Bảo Tháp Lục Độ Đài Sen trong vườn tháp. Bảo tháp đối xứng với cây bồ đề do Tổng thống Ấn Độ Rajendra Prasad tặng năm 1959.

Di tích có nhiều giá trị to lớn. Nổi bật trong đó là việc được công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp quốc gia vào năm 1989, nhờ:

  • Giá trị lịch sử đồ sộ
  • Kiến trúc độc đáo

6.2. Dâng hương lễ Phật cầu bình an

Chùa Trấn Quốc, ngôi chùa linh thiêng tọa lạc giữa lòng Hà Nội, trở thành nơi linh thiêng để mọi người tìm về cầu bình an, may mắn. Từ lâu, việc đi lễ chùa tại Trấn Quốc đã trở thành một nét đẹp truyền thống của người dân nơi đây, đặc biệt vào những dịp Tết đến xuân về hay ngày mùng 1, ngày Rằm mỗi tháng.

Dù là ghé thăm hay đi lễ chùa, để tỏ lòng thành kính, người dân vẫn thường sắm hương, sắm lễ, chuẩn bị cẩn thận văn khấn. Tại chùa có những bài văn khấn phổ biến như: văn khấn cầu an, văn khấn Đức Ông, văn khấn ban Tam Bảo. Việc dâng hương, lễ và đọc văn khấn thể hiện tấm lòng thành kính, cầu mong sự bình an, may mắn cho bản thân và gia đình.

6.3. Chùa Trấn Quốc và Cây Bồ Đề Linh Thiêng

Khi nhắc đến chùa Trấn Quốc, hình ảnh đầu tiên hiện lên trong tâm trí nhiều người là cây bồ đề cổ thụ đồ sộ, được chiết từ chính cây Đại bồ đề Đạo Tràng, nơi Đức Phật Thích Ca đã chứng ngộ chân lý cách đây 25 thế kỷ.

Cây bồ đề tại Trấn Quốc tự được chiết từ chính cây Đại bồ đề Đạo Tràng, nơi Đức Phật Thích Ca đã chứng ngộ chân lý cách đây 25 thế kỷ
- Josh

Cây bồ đề tại chùa Trấn Quốc mang trong mình nhiều ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Nó tượng trưng cho lòng nhân ái, sự vị tha và trí tuệ siêu việt của Đức Phật. Hàng năm, vô số du khách và Phật tử đổ về chùa để lễ bái, hành hương và khấn Phật trước cây bồ đề linh thiêng này.

Từ ngày được Tổng thống Ấn Độ trao tặng cách đây gần 60 năm, cây bồ đề đã được các vị sư trụ trì trong chùa chăm sóc vô cùng cẩn thận và tỉ mỉ, giúp cây luôn xanh tốt và tươi tốt như ngày nay. Bóng mát che phủ của cây tạo nên một khung cảnh bình yên, thơ mộng, tô điểm thêm vẻ đẹp thanh tịnh của ngôi chùa. Không khí trong lành, mát mẻ dưới tán cây khiến nơi đây trở thành chốn thanh tịnh lý tưởng để chiêm nghiệm và tìm kiếm sự an lạc trong tâm hồn.

Trong chuyến thăm chính thức Việt Nam vào năm 1959, Tổng thống Ấn Độ Rajendra Prasad (1884 - 1963) đã mang cây bồ đề được chiết tại cây bồ đề linh thiêng nơi Đức Phật thành đạo trao tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Josh

6.4. Tòa Bảo Tháp, nét đặc trưng của di tích Trấn Quốc tự

Trong khuôn viên Trấn Quốc tự, du khách có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp uy nghi của các pho tượng Phật và Bồ Tát tại Bảo Tháp và nhà Tiền đường.

Nhà Tiền đường có thờ nhiều quan công và pho tượng ấn tượng. Trong đó nổi bật là pho tượng Phật Thích Ca Nhập Niết nổi bật với lớp sơn son thếp vàng. Bên cạnh đó, công trình này còn có những pho tượng Phật khác được đúc bằng đồng sáng bóng rực rỡ.

Tòa Bảo Tháp (Cửu phẩm liên hoa) cao 11 tầng với diện tích khoảng 10,5m2. Bên trong thờ tượng Phật A Di Đà bằng đá quý và 66 pho tượng khác. Đỉnh tháp là tòa sen 9 tầng rực rỡ bằng đá quý sáng lấp lánh.

Nguồn Gốc và Ý Nghĩa của Tháp Phật

Tháp Phật có nguồn gốc từ chữ Phạn "stupa" có nghĩa là nấm mồ trong thời cổ đại ở Ấn Độ. Khi du nhập vào Phật giáo, "stupa" được biến thành "tappa" rồi dần dần trở thành "tháp".

Ban đầu, tháp được sử dụng để chôn tro thân hoặc xá lợi của Đức Phật và được tôn kính, thờ phượng như một công trình kiến trúc linh thiêng.

Sau đó, ở những nơi không có tro thân Phật, tháp được dùng để thờ tượng Phật, như các tháp tại Borobudur, Java, Nam Dương, có đặc điểm là vòm bầu trống rỗng bên trong chứa tượng Phật ngồi.

Ban đầu, tháp được sử dụng để chôn tro thân hoặc xá lợi của Đức Phật. Tuy nhiên, ở những nơi không có tro thân Phật, tháp được dùng để thờ tượng Phật.
- John Smith

Tên gọi tháp phật theo các khu vực:

  • Ấn Độ, Nepal: Chaitya
  • Tây Tạng: Chorten
  • Tích Lan: Dagoba
  • Thái Lan: Chedi
  • Việt Nam: Tháp
  • Lào: Thâat
  • Nhật Bản: To
  • Hán Việt: Ta
  • Đại Hàn: T'ap
  • Nam Dương: Candi hoặc Chandi

7. Những lưu ý khi du lịch tới di tích lịch sử & văn hóa lớn này tại Hà Nội

Trấn Quốc Tự là một trong những di tích văn hóa cổ kính và linh thiêng bậc nhất Thủ đô. Do đó, chùa luôn đón đông đúc du khách và Phật tử đến chiêm bái, cầu nguyện. Những ngày mùng 1 và 15 Âm lịch hàng tháng là thời điểm chùa đông đúc nhất. Đặc biệt, vào dịp Tết Nguyên đán, người dân thường đổ về chùa để cầu may đầu năm.

Du khách có thể ghé Trấn Quốc Tự bất kỳ lúc nào. Tuy nhiên, để cảm nhận trọn vẹn sự bình an, thanh tịnh nơi chốn linh thiêng này, nên đến vào ngày thường.

Là chốn thờ tự thiêng liêng, du khách cần chú ý lựa chọn trang phục lịch sự, nhã nhăn, tránh mặc đồ phản cảm hoặc hở hang. Giữ im lặng, không gây ồn ào, có thái độ kính cẩn để bảo vệ sự thanh tước của không gian tâm linh nơi đây.

8. Những địa điểm tham quan nổi tiếng nên kết hợp khi du lịch Hà Nội

Để có thêm nhiều trải nghiệm trong chuyến du lịch Hà Nội, bạn nên kết hợp tham quan chùa Trấn Quốc và các địa điểm vui chơi lân cận. Dưới đây là list các điểm đến nổi tiếng gần khu vực chùa mà bạn có thể tham khảo:

  • Đền Quán Thánh: tầm 1,1 km.
  • Phủ Tây Hồ: tầm 3,7 km.
  • Hoàng thành Thăng Long: tầm 2,7 km.
  • Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh: tầm 2.8 km.
  • Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam: tầm 2 km.
  • Phố cổ Hà Nội: tầm 2,9 km.
  • Nhà hát lớn Hà Nội: tầm 4 km.
  • Văn Miếu – Quốc Tử Giám: tầm 2,9 km.

Chùa Trấn Quốc là biểu tượng cho lịch sử và văn hóa tâm linh trường tồn của người dân Thủ đô. Trải qua bao biến cố, thăng trầm, nơi đây vẫn sẽ là điểm đến lý tưởng trong hành trình khám phá của bạn.

Xem thêm: